Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Akceptuję
|
Polska pozycja depresyjna: od Gombrowicza do Mrożka i z powrotem Polska pozycja depresyjna: od Gombrowicza do Mrożka i z powrotem
Polska pozycja depresyjna: od Gombrowicza do Mrożka i z powrotem
ISBN: 97883-242-2740-2
ISBN e-book: 97883-242-2817-1
Rok wydania: 2015
Liczba stron: 496
Format: A5 (135x205)
Oprawa: Miękka ze skrzydełkami
Wersje: KSIĄŻKA / EBOOK (epub, mobi, pdf)
37,80 PLN
42,00 PLN
17,00 PLN
Dodaj do schowka »
Wyślij znajomemu »
Zobacz opinię o książce »
Dodaj opinię o książce »
Opis książki:

Seria DZIEJE PSYCHOANALIZY W POLSCE

 

Pracę pisarską Szymona Wróbla nazwałbym „pisaniem tryskającym”, „pisaniem błyskawicowym”. Terminu écriture sidérante użył swojego czasu Michel Deguy na określenie sposobu pisania Pascala Quignarda. Książka Polska pozycja depresyjna stanowi dowód na istnienie rozprawy naukowej, która jest dziełem sztuki pisarskiej, i dzieła sztuki pisarskiej, które jest rozprawą naukową ujawniającą mądrość w zawirowaniach sensu, w przyspieszeniach frazy, w energii nagłych i niespodziewanych objawień, oślepień, rozjaśnień, degradacji i wywyższeń. Dawno nie spotkała mnie taka radość z lektury książki prezentującej psychoanalizę w działaniu wobec literatury. Poprzednim razem w podobne uniesienie wprawiła mnie rozprawa Gustawa Bychowskiego Słowacki i jego dusza. Studium psychoanalityczne, ale Bychowski napisał studium o Słowackim w roku 1930.

Prof. dr hab. Krzysztof Rutkowski

 

W „Dziennikach” Mrożka znajdujemy następujące zdanie: „Kiedy po raz pierwszy odszedłem od innych dzieci na podwórku, bo odczułem nicość zabawy – można powiedzieć, że ujawniła się moja stronniczość – ku śmierci”. Lektura „Dzienników” Mrożka zmierza do zrozumienia fenomenu „polskiej pozycji depresyjnej”. Pozycja depresyjna Mrożka ujawnia się w jego odkryciu własnej „nicości zabawy” oraz odkryciu, że Polska „jest wsią”. To ważne odkrycia. Nicość zabawy dla Mrożka to nicość pisania, to nicość „zabaw tekstualnych”. Stronniczość ku śmierci to poczucie, że życie jest przestrzenią błędu i akt narodzin jest w zasadzie niemożliwy. Psychoanaliza już od dawna interpretuje znaczenie i genezę pozycji depresyjnej. Według Melanii Klein w okolicy czwartego miesiąca życia dziecko zaczyna być zdolne do spostrzegania matki jako obiektu całościowego. Rozszczepienie między „dobrymi” i „złymi” obiektami z czasem zmniejsza się, a popędy „miłosne” i „wrogie” zaczynają się odnosić do tego samego obiektu. Lęk, zwany depresyjnym, dotyczy powstałego w fantazji niebezpieczeństwa zniszczenia i utraty matki na skutek własnego sadyzmu; lęk ten jest zwalczany i przezwyciężany, gdy kochany obiekt jest introjektowany w sposób stały i dający bezpieczeństwo. Pozycja depresyjna jest stopniowo pokonywana w pierwszym roku życia, ale nigdy nie znika i może powracać w czasie późniejszego dzieciństwa, a także może być reaktywowana u osoby dorosłej, zwłaszcza w okresie żałoby i w stanach depresyjnych.

Pytanie brzmi: dlaczego Mrożek nie jest zdolny do pokonania pozycji depresyjnej? Jak Mrożek radzi sobie ze swoim sadyzmem? Jak Mrożek przeżywa lęk dotyczący niebezpieczeństwa zniszczenia własnego domu (matki)? I dlaczego pozostając „na pozycji depresyjnej”, będąc jej więźniem, staje się najbardziej symptomatycznym polskim pisarzem? Odpowiedź na to pytanie brzmi: Mrożek czuje się przez całe życie wyprzedzony i uprzedzony przez innych. Uprzedził go nade wszystko Witold Gombrowicz. Między Gombrowiczem a Mrożkiem rozgrywa się głęboki romans rodzinny (w sensie Freuda i Harolda Blooma), którego stawką jest przeżycie. Mrożek edypalnie rywalizuje z Gombrowiczem, ale w tej rywalizacji z góry skazuje się na przegraną, albowiem Gombrowicz zajął jedyną możliwą do zajęcia pozycję, tj. pozycję autoironicznego pana i władcy. Mrożek nie ma pozycji do zajęcia, dlatego pozostaje mu „włóczęga”, tj. brak pozycji, stronniczość ku śmierci. Mrożek pisząc z pozycji depresyjnej, tj. z pozycji „podmiotu martwego”, ożywiającego swym pisaniem „nicość zabawy”, staje się najbardziej wyrazistym polskim podmiotem odsłaniającym ściśle polską scenę pisma, polski teatr bycie nigdzie.

 

Szymon Wróbel jest profesorem filozofii w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk oraz w Instytucie Badań Interdyscyplinarnych Artes Librales UW. Jego główne dziedziny zainteresowań naukowych to: teoria władzy, teoria literatury, współczesne językoznawstwo i kognitywistyka oraz zastosowania idei psychoanalitycznych w teoriach politycznych. Jest autorem licznych książek i artykułów rozsianych w różnych czasopismach naukowych. Jego ostatnie książki to: Deferring the Self oraz Grammar and Glamour of Cooperation. Lectures on the Philosophy of Mind, Language and Action opublikowane w 2013 i 2014 roku przez Wydawnictwo Peter Lang. Natomiast po polsku: Ćwiczenia z przyjaźni oraz Lektury retroaktywne. Rodowody współczesnej myśli filozoficznej, opublikowane przez Wydawnictwo Universitas 2012 i 2014 roku.

Recenzja w "Przeglądzie Politycznym"

 

Spis treści

Od Autora

PRZYPŁYW
Hypomneumata (Live Web)
Pieśni o czynie (gesty)
„Jak gdyby” (codzienność)
Modalności (diarium)
Dnie (wyjście z szafy)
Noc (jama cudzego życia)

FALOWANIE
Traduttore (traditore)
Sekcja zwłok (autopsja)
Wahanie (strach przed urodzeniem)
Endoskopia (rodowody)
Nie jestem pisarzem (jestem życiownikiem)
Opozycje (rzeczywistość)
Kompleks rdzeniowy (kolektor ścieków)
Nieskrytość(baraszkując z Nieskończonością)
Vatzlav („wychędożyć” Edypusa)
Cenzura (nocy tu nie ma)
Rewizor (który chce być Edypem)
Fascinus (fenomen przesycony)
Arystofanes (Hrabia Szarm)
Ojciec (generał Pampelan)
Alibi (przyszłość pewnego złudzenia)
Zmokłe kury (problem skoczka szachowego)
Polactwo (praxis jest w Polsce chora)
Bieda (robienie Polski słowami)
Utopia języka (mowa zwykłego człowieka)
Pozycja depresyjna (odbudować matkę)
Reperacja (nicość zabawy)
Człowiek publiczny (co naprawdę się dzieje?)
Gry wojenne (czy ciągle się w coś bawię?)
Autogamifikacja (własna wartość jako obrazu)
Don Kichot („chory bóg z Borzęcina”)
Czekanie na siebie (istnienie jako zapowiedź)
Inna scena (transatlantyk)
Żywotność (wyjść poza swój szablon)
Chory (urodziłem się do życia)
Węgielnica (rada człowieka upośledzonego)
Ewokacja (Padrone)
D’Artagnan (forma Innego)
Inwektywa (ty jesteś ze strefy pośredniej)
Dupa duchowa (totalna wyprzedaż)
Świadkowie (venez me voir)
Obrona obrazów (jestem prawie niczym)
Apetyt (zaimek „on”)
Całość (część)
Walka (czy on się nie nudził?)
Formuła (ofiara)
Fauna pogranicza (doganiają nas w Genui)
Spojrzenie (nie lubię słowa „seks”)
Kobieta (anamorfoza)
Wybuchowość (kto stwarza kobiecość?)
Homoseksualizm i jego losy (nicość stężona na beton)
Przejęcie się sobą (nulla essere)
Wyjście (caruggi)
Siła (rozdrobnienie i niedorobienie)
Umarł w nocy (coś ze sobą zrobić)
Substancja (kreska i kontur)
Mowa pusta (przyszłe konieczności)
Przechwyt (milczenie)
Słowo nieudane (złe pisanie)
Zerwanie (własne kalectwa)
Gimnazjum Męskie (recytować człowieczeństwo)
Ty-tydzień (Ja-dzień)
Krążenie (przesilenie syna w ojca)
Tajemnica (brudna bielizna)
Suwerenność (głodomora i łotra)
Schizofrenia (gdzie było moje ciało?)
Aparat libido (spadłem na wadze)
Anomalia (variazioni)
Krowa (i inne niedozwolone zwierzęta)
Apophrades (krwiste befsztyki)
Racja stanu (nigdy nie lubiłem Sokratesa)
Zobaczyłem fotografię Gombrowicza (moja twarz wtedy)
Królestwa (dorysować mu wąsy)
Hauntologia (handel czysto widmowy)
Hologram (stosunek do podobnego sobie)
Hamlet (czy mój ojciec nadal jest gdzieś w pobliżu?)
Ręka Mary (on nie ma racji)
Baltazar (kult  zdrowia w La Clusaz)
Aképhalos (kto umiera?)
Ekonomia absolutna (trzeba opracować śmierć)
Byle mówić (czarne zeszyty)
Dyskrecja śmierci (góra trupów Dantego)
Energia  (nie jesteś Sławomirem Mrożkiem)
Kontakt (natarcie rzeczywistości)
Wolności wobec cierpienia (boję się życia jako życia)
Masochizm (paidos ludus)
Przesłona (dziura w zębie)
Bliźni (należeć do siebie)
Socjalizm (ta sama zasada wcielona w obce ciało)
Czysty akt (prawo osuszone z rozkoszy)
Zmarnowane okazje (swoboda Ograniczonego)
Zejście ze sceny (nie chcę być ojcem wszystkich dzieci)
Pasożyt (kto żywi się przy kogo stole?)
Kredyty (depozyty)
Nowa Huta (pozostać w stanie manewru)
Pizzarro (awanturnictwo wyobrażone)
Wrzask (my jesteśmy tańcem)
Hermes (poczta)
Wolność (geny wywołane na scenę)
La Epifania (Zapatyści)
Kairos (Kronos i Aion)
Pan (herbiarze arystokratów)
(Nie)równość (rzadkość)
Ilość (demokracja)
Umowa („wielka kurwa”)
Niewolnik (nienawiść do różnicy)
Męskie fantazje (starcie z resztą)
Varité (zysk z rozkoszy)
Zło absolutne (tandeta)
Czysta radość (estuarium)
Falowanie (fikcyjność życia)
Forma (zoe)

ODPŁYW
Dzieło życia (ergon)
Noe (poczwórna helisa)
Rzecz pospolita (Spływ)
Bezkresna tautologia
Zaokrętowanie (Nautilus)
Czas (przerwy)

Acknowledgements

Summary

Wyślij znajomemu:
Lista opinii:
Brak opinii
Dodaj opinię:

Projekt i wykonanie: YELLOWTEAM